SİBO DİYETİ ( FODMAP)

SİBO(small intestinal bacterial overgrowth) , ince bağırsakta aşırı miktarda koliform bakteri çoğalması ile oluşan bir rahatsızlıktır. Teşhisini gastroloji hekimi ile koyduğumuz bu hastalık, karında gerginlik, sancı, sürekli tekrarlayan gaz, ishal şikayetleri ile kendini belli eder.  Rahatsızlığın tedavisinde beslenmenizin değişmesi oldukça önemlidir. Konusunda uzman bir hekim ile gerekli antibiyotik tedavisinin yapılmasının ardından mutlaka bir diyetisyenden destek alarak SİBO diyeti uygulamalısınız. Bu diyetin temel amacı ince bağırsaklarınızda gereksiz bakteri çokluğunu azaltmak ve yeni bakteri yükü bindirmemektir. Bu amaçla bakteri üremesini destekleyecek besinlerin belli bir süre ile (en az 15 gün) beslenmenizden çıkarılması gerekir. Bu diyete FODMAP diyeti denir ve beslenmenizden çıkarılması gereken besin bileşenlerinin baş harfleri ile anılır.

F:  Fermente ürünler

O: Oligosakkaritler

D: Disakkaritler

M: Monosakkaritler

A : ve

P:  Poliyoller

Fodmap    (-)	Fazla Fruktoz İçerenler	Laktoz ve oligosakkarit içerenler	Poliyol içerenler	Fruktan ve galaktanlar
Yüksek FODMAP içeren besinler (Tüketmeyiniz)	Elma ,Armut, Mango,Bezelye, Karpuz, Meyve suyu Meyve konsantresi Çekirdeği ayrılmayan / zor ayrılan şeftali ( daha sulu ve şekerlidir) Bal Yüksek fruktozlu mısır şurubu( yani bu şurubu içeren bütün bisküvi, hazır kek ve pastane ürünü tatlılar) Fazla miktarda tüketilen bütün meyveler	İnek, keçi, koyun sütleri, Yoğurt Dondurma Yumuşak kıvamdaki peynirler	enginar, kuşkonmaz, pancar, Brüksel lahanası, brokoli, lahana, rezene, sarımsak, pırasa, bamya, soğan, bezelye, arpacık soğanı ekmek, makarna, kuskus, kraker, bisküvi,kurufasülye yeşil mercimek, kırmızı fasülye, barbunya,kavun, Trabzon hurması, beyaz şeftali, rambutan,	Elma, kayısı, kiraz, nektarin, şeftali, armut, erik, karpuz, avakado, karnabahar, mantar, yaprak bezelye, Sorbitol, mannitol, xylitol, maltitol,isomalt ve sonu –ol ile biten diğer tatlandırıcılar( tatlandırıcılı sakızlar ve kola gibi light ürünlerde kullanılmaktadır.

Fodmap    (+)	Düşük Fruktoz İçerenler	Düşük Laktoz ve oligosakkarit içerenler	Düşük Poliyol içerenler	Düşük Fruktan ve galaktanlar
Düşük  FODMAP içeren besinler (Tüketebilirsiniz)	Muz, yabanmersini, greyfurt, üzüm, kivi, limon, mandalina, portakal, çarkıfelek, ahududu, çilek, kavun,	Laktozsuz süt, laktozsuz yoğurt, pirinç sütü, sert peynirler, tereyağı	Havuç, kereviz, kırmızı biber, mısır, patlıcan, yeşil fasülye, marul, Frenk soğanı, yabani havuç, kabak, taze soğan, domates, bambu, Glutensiz tahıllar,	Muz, yaban mersini, greyfurt, üzüm, kivi, limon, mandalina, portakal, çarkıfelek, ahududu, Şeker ( ılımlı miktarda tüketilebilir)

*Et, balık, serbest gezen kümes hayvanları ve yumurtaları, ham sert peynirler ilk aşamada tüketilebilir.

Bu listedeki yasaklı besinleri 1-2 ay süre ile şikayetler azalıncaya kadar uygulayınız. Şikayetleriniz azalınca bir hekim ve diyetisyen kontrolü ile probiotik takviyelere başlayınız. Daha sonrasında yine beslenmenize dikkat ederek yaşantınıza devam etmelisiniz. Bir hekim gözetiminde kan tahlillerinizi yaptırmalı ve vitamin-mineral eksikliğiniz var ise destek almalısınız.

NOT: SİBO diyeti kısıtlı bir diyettir. Uzun süre uygulanılması tavsiye edilmez. 2 ay uyguladıktan sonra sağlıklı beslenme kurallarına dikkat ederek daha yasaksız bir beslenme programı uygulanmalıdır. Destek için mutlaka bir uzman diyetisyen ile görüşünüz.

Bağırsaklar tüp şeklince uzayan ve sadece sindirimi sağlayan bir organ değildir. Son yıllarda yapılan çoğu bilimsel araştırma, bağırsakların 2. Beyin gibi çalışan çok önemli bir organ olduğunu ortaya koydu. Kabaca bağırsağınız sağlıklıysa sizde sağlıklısınız demektir. Bağırsaklarınızın kıymetini bilip, onlara iyi bakmanız dileği ile.

Uzm.Dyt. Başak Kefeli

KEFİR VE BAĞIRSAK SAĞLIĞI

Bağırsaklarımızda var olan yaklaşık 100 trilyon kadar bakterinin içinde yararlılar da var, zararlılar da. Yararlı bakteriler bağırsağımızın iç yüzünü koruyup, bize faydalı vitaminleri üretiyorlar. Zararlılar ise bizi hasta etmek için ellerinden gelen her şeyi yapıyorlar. İşte probiyotiklere tam da bu aşamada ihtiyaç duyuluyor. Eğer bağırsaklarımızda yararlı bakteriler sayıca ve işlevce zararlılardan üstün olduğunda bağırsak sağlığı korunmuş oluyor. Bu sebeple yararlı probiyotik bakterilerin bağırsaklarımıza bolca yerleşip orada üremelerini istiyoruz. 

Probiyotik canlı bakterilerin bağırsak içinde yeterli besini bulup üremeleri ve orada yaşayabilmeleri gerekir. Probiyotik bakterilerin besinlerine prebiyotik denir.  Bir besinin içinde hem pre hemde probiyotik var ise bu besine SİNBİYOTİK  besin denir. İşte kefir tam anlamı ile sinbiyotik bir besindir. 

Probiyotik besin kaynaklarının en kuvvetli olanı kefirdir. Günlük 1 su bardağı kefiri düzenli içtiğimizde bağırsaklarımızda probiyotik bakteri ortamını desteklemiş oluyoruz. Dolayısı ile bağırsak gazı, kabızlık, ishal, bağırsak parazitleri, kolit, chron gibi önemli bağırsak hastalıklarına karşı ciddi bir koruyuculuk kazanmış oluyoruz. 

Probiyotikler eczanelerde toz veya kapsül şeklinde de satılıyor. Dönem dönem bu şekilde kullanımlarını da hastalarımıza öneriyoruz. Ancak yukarıda bahsettiğim gibi sinbiyotik halde kefiri içmek bütün hazır probiyotik destek ürünlerinden daha efektiftir ve uzun vadede daha belirgin fayda sağlayacaktır. 

Dünya üzerinde bağırsak sağlığı denildiği anda artık akla birinci sırada pro ve prebiyotikler gelmektedir. Bu konuda çalışan araştıran bütün bilim uzmanları artık kefir gibi kuvvetli probiyotik içerikli besinin değerini, kıymetini anlamışlardır. Ancak bir eleştiri yapacak olursam süt ve ayran reklamının yapıldığı kadar kefir reklamının yapılmaması, halkı yeterince bu konuda bilinçlendirmemek üzücüdür. 

Daha bol kefir içilen bir Türkiye için kollar sıvanmalıdır. Bu durumda bağırsak hastalıklarının görülme sıklığının azalacağı düşünülmektedir.

DYT.BAŞAK KEFELİ

HASTALIKLAR BAĞIRSAKTA BAŞLAR

Son yıllarda bağırsak sağlığı ile ilgili yapılan çalışmalar, uzman doktorların söylemleri hep aynı sonuçta birleşiyor: “Bağırsaklar ikinci beynimizdir”. “ bağırsak sağlığı vücudumuzun bütüncül sağlığı için son derece önemlidir.”

Yüzlerce yıl önce tıppın babası  Hipokrat’ın da dediği gibi “HASTALIKLAR BAĞIRSAKTA BAŞLAR.”

Peki vücut sağlığı için bu kadar önemli olan bağırsaklarımıza nasıl daha iyi bakabiliriz? Bağırsak sağlığı için neler yapmalıyız?

Öncelikle konuya bağırsak sağlığını neyin olumsuz etkilediğini anlatarak başlayayım.

Bağırsak florası  tüketilen besinlerin içeriğinden direkt olarak etkilenmektedir. Özellikle

·         Alkol

·         Katkı maddeleri

·         Rafine besinler

·         Kızartmalar

·         Kalitesiz ve yanmış yağlar

Bağırsaklarımızı olumsuz etkileyen besinlerdir. Ayrıca lifi olamayan hamburger ve dürüm gibi fast food besinler de bağırsak sağlığını olumsuz etkilerler.

Sigaranın olumsuz etkisi sadece akciğerler ve cildimiz üzerine değildir. Sigara aynı zamanda vücudun antioksidant dengesini de olumsuz etkilediği için bağırsak sağlığını bozucu etki yapar.

Bağırsaklarımızın daha sağlıklı kalabilmesi için tüketilmesini önerdiğim belli başlı besinler vardır. Bu besinleri şu şekilde açıklayalm;

·         Bağırsaklar için en önemli maddeler pre ve probiyotiklerdir.

Doğal probiyotik olan tek besin kefir ve yoğurttur.

Bilinen en iyi prebiyotik ise lahanadır.

Özellikle ev yapımı yoğurtların probiyotik içeriği daha yüksektir. Dolayısı ile hazır yoğurt yerine ev yoğurdu tercih edilmelidir.

Gün içinde 1 bardak süt yerine 1 bardak kefir içmek ise alışkanlık haline getirilmelidir.

·         Bağırsaklar için önemli diğer bir madde ise posa-liftir.

En zengin lif kaynakları sebze ve meyvelerdir .

Özellikle meyveleri kabukları ile birlikte yemek, sebzeleri ise çiğ olarak yemek bağırsak sağlığı için son derece önemlidir.

Lif kaynağı diğer bir besin grubu ise tam tahıl ürünleridir. Kurubaklagiller ve tam tahıllı ekmekler, unlar lif açısından zengindir .Gün içinde mutlaka tüketilmeleri gerekir.

BAĞIRSAKLARI ÇALIŞTIRAN BESİNLER

Dönem dönem bağırsak sağlığı ile ilgili sıkıntılar yaşayabilirsiniz. Gün içinde yeterince sıvı ve posa tüketmemek, stresli olmak, uzun süre hareketsiz kalmak tuvalet düzeninizi bozabiliyor. Böyle bir durumla karşılaştığınızda başvurmanız gereken besinleri şöyle sıralayabilirim;

·         Kuru kayısı

·         Kuru erik

·         Elma, armut

·         Bol su

·         Bol yeşillikli salatalar

·         Yüksek posalı sebze yemekleri( taze fasülye, bezelye, patlıcan, kabak, ıspanak)

·         Kurubaklagil çorbaları(ezogelin, mercimek, toyga çorbası)

·         Ev yoğurdu ve probiyotikli sade yoğurtlar

·         Ceviz, badem, zeytin gibi sağlıklı yağ kaynakları

·         Bitki çayları

Bu besinlerin tüketimine ağırlık verirken özellikle bu süreçte uzak durmanız gereken besinleri ise şu şekilde sayabilirim;

·         Muz

·         Şeftali

·         Pirinç

·         Patates

·         Demli çay

·         Kahve

·         Leblebi


 Kabızlık ile ilgili daha detaylı bilgi edinmek için TIKLAYINIZ 

 Bağırsak sağlığı ile ilgili detaylı bilgi için TIKLAYINIZ.