HÜRRİYET AİLEDE ÇIKAN YAZIMIZ: SEBZE VE MEYVELERDEKİ HORMONLAR

EN ÇOK DOMATES, ELMA VE PATATESTE HORMON KULLANILIYOR

SEBZE VE MEYVELERİN HORMONLU OLUP OLMADIĞINI ANLAMANIN YOLU VAR MI?

05.12.2014

 Sebze ve meyve olmadan sağlıklı bir beslenme düzeni düşünülemez. Günde ortalama 5 porsiyon meyve ve sebze tüketilmesi gerektiğini vurgulayan Diyetisyen Başak Kefeli, sebze ve meyvelerin hormonlu olup olmadığını anlamanın yollarını anlattı.

Tarım ürünlerinde kullanılan hormonu ayırt etmek aslında son derece zordur. Belli başlı spesifik belirtiler dışında oldukça düzgün görünen bir sebze ve meyveden de fazla hormon alınabilir. Aslında meyve ve sebze üreticilerinin üretim esnasında ne kadar hormon ve gıda tarım ilacı kullanabilecekleri gıda mevzuatında bellidir. Ancak denetlenemeyen bölgelerde bilinçsizlikten dolayı bu ilaçların ve hormonların kullanımı aşırıya kaçabilmektedir.

Türkiye’de geçtiğimiz yıllarda Tarımsal Kalkınma Vakfı ‘Gıda Tüketicisini Koruma ve Bilinçlendirme Projesi’ yapmıştır. Bu proje kapsamında hormonlu gıdaları nasıl tespit edebileceğimiz son derece açık bir şekilde anlatılmıştır. Türkiye’de üretiminde yoğun olarak hormon kullanıldığı bilinen başlıca sebze meyveler şunlardır; domates, salatalık, patlıcan, kabak, patates, çekirdeksiz üzüm, elma, kavun ve karpuz.

Mevsiminde olmadığımız meyve ve sebzeleri tüketmeyin!

Hormonsuz gıdaya ulaşmak veya ayırt edebilmek için ise tüketicilere belli başlı önerilerde bulunuyorum. En çok dikkat edilmesini istediğim husus mevsiminde olan meyve ve sebzeyi tüketmeleridir. Çünkü seralarda yetiştirilen meyve ve sebzelerin, mevsiminde yetişenlere göre hormona ihtiyaçları daha fazla oluyor. Dolayısı ile kış mevsiminde domates veya patlıcan yemelerini önermiyorum. Her mevsimin kendine özgü sebze ve meyvesi var. Sağlıklı beslenmede işe öncelikle mevsim ürünlerini seçerek başlamalısınız. Tahıl ürünlerinde hormonlar daha fazla verim almak, besinlerin hızlı gelişmelerini sağlamak amacı ile kullanılmaktadır. Ancak yine de bu durumdan bilinçli olarak kendinizi savunabilir, hormonlu besinleri tespit ederek tüketiminden uzak durabilirsiniz.

Şekli, tadı ve kokusu ele veriyor

Bir üründe fazla hormon kullanıldığını anlamanın en kolay yolu şekil, tat ve kokusuna bakmaktır. Meyvenin gereğinden çok büyük ve şekilsiz olması hormon kullanıldığının belirtisi olabilir. Aynı zamanda ikiz meyveler, birbirine yapışık duran ve şekli çok bozuk olanlar da hormonlu olabilir. Meyveyi veya sebzeyi kestiğiniz zaman çekirdeklerinin gereğinden çok olması veya çekirdekleri olması gerekirken olmaması da önemli bir belirtidir. Özellikle domatesi dik olarak kestiğinizde içinde sert beyaz yapının olması ve çekirdeklerinin boşlukta durması da hormon kullanıldığının belirtisi olabilir. Patatesin içinin yer yer karartılı olması, kestiğiniz zaman kokmaması şüphe yaratmalıdır. Özellikle karpuzun süngerimsi yapısının fazla olması ve kokmaması da normal değildir. Salatalığın ve kabağın tatlarının kaçık olması aşılama, fazla hormonlama veya farklı bir tohum kullanılarak üretildiği anlamına gelebilir. Meyveler ve sebzeler kendilerine has tadı ve kokuyu vermelidir. Tadı ve kokusu olmayan sebze ve meyveleri tercih etmeyiniz. Ayrıca mevsiminde olan meyve ve sebzeyi seçmek size, hormonlu besinlerden uzak durmanıza en çok yardımcı olacak şeydir. 

http://www.hurriyetaile.com/sizin-icin/beslenme-diyet/en-cok-domates-elma-ve-patateste-hormon-kullaniliyor_17134.html

KADINLARIN DERDİ: POLİKİSTİK OVER SENDROMU

Doğurganlık çağındaki bayanların % 5 ila %10 ‘ unda görülen, en sık karşılaşılan endokrin bozuklukların başında yer alan “polikistik over sendromu “PCOS” ” tedavi edilmesi gereken bir sağlık sorunudur. Overlerde çok sayıda kistin varlığı ile karakterizedir. PCOS teşhisi konulduğunda hormonal dengenin bozulma meylinde olduğu bilinmeli ve diyet tedavisi ile medikal tedavi beraber uygulanmalıdır.

Polikistik over de karşılaşılan bulgular şu şekildedir;

·         Hormonal dengenin bozulmasının akabinde androjen tip yani erkek tipi yağlanma görülmektedir.

·         Aynı zamanda hiperinsülinemi denilen kanda fazla insülin bulunması da göbek bölgesi yağlanmayı artırmaktadır.

·         Kanda insülinin fazla bulunması, dokuların insüline karşı duyarsızlaşması ve en sonunda da tip2 diabetes mellitus yani şeker hastalığının oluşma riskini artırır.

·          PCOS’da görülen kan yağlarının yüksek, bunun yanı sıra iyi kolesterol olarak bilinen HDL ‘nin düşük seyretmesi kalp ve damar sağlığını olumsuz etkileyebilmektedir.

Polikistik over sendromunuz mevcut ise şu konulara dikkat etmelisiniz;

•  Kan yağları yükselme meylinde olduğu için daha az yağlı beslenmelisiniz. Özellikle hayvansal kaynaklı yağı oldukça azaltmalısını. Süt ve süt ürünleri yarım yağlı veya yağsız kullanmak son derece faydalı olacaktır.
• Günlük aldığınız kolesterol 300mg’ı aşmamalıdır. Bunun için hayvansal kaynaklı yağ tüketimi azaltılmalıdır. Tereyağ veya kaymak tüketimi Pazar kahvaltısı haricinde beslenmenizde yer almamalıdır.  
• Vücutta insülin direncinin yaşanmasından dolayı, şeker hastalığına karşı önlem alınması adına karbonhidrat kaynakları doğru seçilmelidir. Kan şekerini hızlı yükselten besinler tercih edilmemelidir. Beyaz ekmek, beyaz un, sofra şekeri, fazla miktarda meyve, patates, pirinç, içinde şeker bulunan besinler daha nadir ve ufak miktarlarda tüketilmelidir. Bunun yanı sıra kan şekerini yavaş yükselten tam taneli tahıl ekmekleri, kurubaklagiller, bulgur, meyveler ve sebzeler gibi karbonhidrat kaynakları ağırlıklı olarak tercih edilmelidir.
• Kan kolesterol düzeyini dengeleyebilmek için yüksek posalı beslenilmelidir. Bunun için de diyetimizde posa kaynakları olan sebzelere, meyvelere, kurubaklagiller gibi besinlere yer verilmelidir.
• Alkol ve sigara tüketilmemeli, tüketilecekse minimum düzeyde tüketilmelidir.
• En masum alkollü içkinin şarap türleri olduğu da unutulmamalıdır.
  Her sağlık probleminde olduğu gibi burada da birinci olarak dikkat edilmesi gereken konu yeterli ve dengeli beslenmektir. Özellikle de kilo problemi mevcutsa konusunda uzman bir diyetisyenden yardım alınmalıdır.